Kiedy jesteśmy młodzi, nasi "przeciwnicy" są bardzo namacalni: konkretny człowiek, trudny egzamin, brak pieniędzy, niesprawiedliwy szef czy niesprzyjające okoliczności. To są bitwy, które z grubsza można zaplanować, wygrać lub przegrać. Z czasem jednak personalni wrogowie schodzą na dalszy plan, a na placu boju zostaje czas. To przeciwnik absolutny. To on zmienia miejsca, które znaliśmy, zabiera ludzi zza stołu, zaciera wspomnienia, zabiera sprawność rąk, pamięć, znaczenie dawnych sukcesów. Najtrudniejsze w walce z czasem jest to, że czasu nie da się pokonać tradycyjnymi metodami. Jedynym sposobem na "zwycięstwo" jest zmiana perspektywy – akceptacja przemijania i umiejętność głębokiego przeżywania teraźniejszości, zanim ona także stanie się przeszłością. Tyle tytułem wstępu. Starość, wiek dojrzały - zwał jak zwał jest to obszar, w którym wcale nie łatwo się poruszać. Ten "obszar" wymaga zupełnie nowej mapy drogowej. Poruszanie się po tym etapie życia bywa ogromnym wyzwaniem, pełnym sprzeczności: z jednej strony przynosi życiową mądrość, spokój i wolność od dawnych obowiązków, z drugiej – zmusza do stawiania czoła ograniczeniom ciała, zmianom społecznym i poczuciu straty. Najtrudniejsze bywają w nim kwestie, które nagle wymagają przedefiniowania. Nauczyć się żyć "bez roli" oznacza zrzucić kostium i stanąć twarzą w twarz z samym sobą. To proces, który z jednej strony może budzić lęk przed pustką, a z drugiej – daje szansę na bezwarunkową wolność. Piszę o tym ponieważ, "życie bez roli" to jedno z największych wyzwań, przed jakimi staje człowiek w dojrzałym wieku. Starość to moment, w którym dotychczasowe role społeczne – pracownika, żony, męża, rodzica, lidera czy opiekuna – naturalnie wygasają lub zmieniają swój charakter. Nagle orientujemy się, że nasze życie nie ma już z góry narzuconego scenariusza a wokół nas panuje dziwna dotąd nie znana nam cisza. Utrata dawnego świata, znikanie ludzi, którzy pamiętali naszą wersję życia, nasze wspólne rozmowy, żarty, z którymi mieliśmy wspólne wspomnienia. Do tego dzieci też odchodzą i zostaje puste gniazdo itp. - to wszystko jest bardzo trudne. Dom - będący kiedyś miejscem wspólnego życia zamienia się w przestrzeń wypełnioną przedmiotami przypominającymi o nieobecności. Do tego, wcześniej wspomniana CISZA, która ma konkretny kształt - pustego fotela, milczącego telefonu, braku drugiego głosu w pokoju obok, braku pytania o plan dnia itp. Zostajemy bez roli z poczuciem pustki, bycia nikim po nic, z poczuciem braku celu, jakiejś większej przydatności, czujemy się kimś nierozumianym, kimś kto powoli znika z rzeczywistości, kimś z innej epoki. To koszt życia w późnym wieku, kiedy coraz więcej ludzi istnieje już tylko w naszej pamięci a codzienność staje się coraz cichsza. Dawniej dzień miał swoją strukturę, harmonogram i temperaturę. Dziś powody, dla których chce się rano wstać w zasadzie są żadne. Dlatego każdego dnia trzeba samemu wymyśleć powód, żeby się ubrać, wyjść z domu, odebrać telefon, spotkać z kimś, albo po prostu przygotować śniadanie. Dla człowieka przez dekady otoczonego terminami, sprawami niecierpiącymi zwłoki i ludźmi taki brak przymusu nie musi oznaczać wolności. Czasem oznacza brak struktury. To nie musi być zaraz spektakularny kryzys lecz takie powolne rozluźnianie wszystkich więzi, które kiedyś trzymały dzień w całości. Przestajemy czuć się ważni i potrzebni tak jak dawniej, jak kiedyś. Trudno jest pogodzić się z tym zwłaszcza gdy przez większą część życia określaliśmy się przez pryzmat odpowiedzialności za innych. Przez dekady nasze życie kręciło się wokół zadań, terminów i odpowiedzialności – za dzieci, pracę czy dom. Kiedy te role naturalnie wygasają, obietnica "zasłużonego odpoczynku" szybko okazuje się pułapką, bo ludzki umysł potrzebuje poczucia sensu i celu, a nie tylko wolnego czasu. Odpoczynek jest przyjemny tylko wtedy, gdy jest nagrodą za działanie. Bez działania staje się nużącą codziennością. Dlatego odczuwana pustka to znak, że przyszedł czas na zmianę definicji bycia potrzebnym. Wcześniej to świat zewnętrzny narzucał nam obowiązki, a teraz to my sami musimy wybrać, czemu chcemy oddać swoją energię. Życie bez roli nie ma z góry narzuconego scenariusza. Wymaga zgody na wolniejsze tempo i umiejętności cieszenia się chwilą obecną, bez poczucia, że coś nas omija. Kiedy nikt od nas niczego nie wymaga, musimy sami stać się reżyserami swojego czasu. Może to być czas na pasje, na które wcześniej brakowało przestrzeni, albo na prostą, uważną codzienność. Brak roli to także brak oczekiwań ze strony otoczenia. Nie trzeba już pasować do żadnych ram, można być w pełni autentycznym. Przez całe życie definiuje nas to, kim jesteśmy dla innych lub jakie funkcje pełniliśmy w społeczeństwie. Po utracie tych ról pojawia się pytanie: Kim jestem, kiedy nic już nie muszę udowadniać? To powrót do czystego istnienia...
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz